Autor Mreža SafeJournalists izražava ozbiljnu zabrinutost povodom navoda da su pripadnici policije Albanije ometali medijske ekipe koje su izvještavale sa protesta ispred Parlamenta Albanije u Tirani 8. oktobra 2026. godine.
Protest je održan dok je parlament raspravljao o teritorijalnoj reformi. Policija je kordonima i metalnim ogradama zatvorila ulice koje vode ka parlamentu, a mediji su izvijestili da je angažovano oko 1.200 policajaca. Tenzije su eskalirale kada su demonstranti počeli da potiskuju kordon i uklanjaju ograde, a na policajce su bacana jaja i pirotehnička sredstva. Policija je odgovorila upotrebom biber-spreja i suzavca, a nekolicini ljudi bila je potrebna medicinska pomoć. Novinari koji su izvještavali sa protesta bili su jasno prepoznatljivi po novinarskim legitimacijama i kamerama i više puta su policajcima naglasili da su predstavnici medija. Pored ometanja u radu, pojedini novinari bili su izloženi i dejstvu biber-spreja i suzavca dok su izvještavali sa protesta.
Upravo u takvim trenucima javnosti su najpotrebniji novinari na terenu. Bezbjednosni kordon ne sme da postane sredstvo za udaljavanje kamera od događaja koje javnost ima pravo da vidi, uključujući i postupanje policije.
Današnji navodi nisu izolovan slučaj. Samo u protekle tri nedelje Mreža je reagovala na drugo privođenje novinarke portala Citizens.al Vjolande Pece dok je izvještavala sa protesta ispred parlamenta, kao i na navode da su policajci u Draču oduzeli telefon novinarki televizije Syri TV Albani Aliaj i obrisali njene snimke. Mreža je još u julu pozvala da se obezbijede bezbjedni uslovi za izvještavanje sa protesta u Tirani. Policija Albanije usvojila je Protokol o bezbjednosti novinara u maju 2025. godine. Ono o čemu novinari izvještavaju sa terena pokazuje da se taj protokol ne primenjuje.
Mreža SafeJournalists poziva Generalnu direkciju policije Albanije da odmah i jasno naloži policajcima angažovanim na javnim okupljanjima da novinarima, snimateljima i fotoreporterima moraju omogućiti slobodno kretanje i rad. Nadležni treba bez odlaganja da razmotre prikupljene navode, javno saopšte po kom osnovu je medijskim ekipama 8. oktobra ograničen rad i utvrde odgovornost svakog policajca koji je neopravdano ometao novinare. Mreža ih takođe poziva da na svakom javnom okupljanju primenjuju Protokol o bezbednosti novinara i javno izveštavaju o njegovom sprovođenju.
Mreža poziva i Agenciju za nadzor policije da ispita postupanje policajaca prema medijskim ekipama tokom protesta.
Novinari nisu strana u protestu. Mreža ujedno poziva sve učesnike javnih okupljanja da poštuju medijske ekipe i uzdrže se od bilo kakvog ometanja, zastrašivanja ili napada na njih.
Mreža SafeJournalists nastaviće da dokumentuje prijavljene slučajeve, prati situaciju i obavještava relevantne domaće i međunarodne aktere.
Priština – Skoplje – Sarajevo – Zagreb – Beograd – Podgorica – Tirana, 8. oktobar 2026.
Hrvatsko novinarsko društvo
Nezavisno udruženje novinara Srbije
Sindikat medija Crne Gore
Udruženje novinara Albanije
Udruženje novinara Kosova
Udruženje novinara Makedonije
Udruženje BH novinari
