Autor SafeJournalists mreža izražava ozbiljnu zabrinutost zbog još jednog prijavljenog slučaja upotrebe sile od strane policije prema novinaru koji izvještava sa protesta u Tirani. Novinar televizije News24 Klevin Muka zadobio je 24. oktobra opekotine nakon što je bio izložen mlazu vode koja je sadržala nadražujuću supstancu, a koju je koristila albanska državna policija.
Prema medijskim izvještajima i svjedočenju samog novinara, Muka je osetio intenzivno pečenje nakon što je bio izložen mlazu vode iz policijskog vodenog topa. Naveo je i da je kontaktirao službu hitne pomoći, ali da mu medicinska pomoć nije pružena. Muka je i 20. oktobra, prema dostupnim informacijama, bio izložen guranju od strane policijskih službenika dok je pokušavao da pristupi protestu.
Prema podacima Udruženja novinara Albanije (AGSH), članice SafeJournalists mreže, od eskalacije protesta 13. oktobra prijavljena su ukupno 43 incidenta u kojima su bili ugroženi novinari/ke i mediji, uključujući fizičko nasilje, prijetnje, ometanje izveštavanja i verbalne napade političkih predstavnika.
Povređivanje Klevina Muke poslednji je u nizu incidenata koji se nastavljaju uprkos ponovljenim upozorenjima i direktnim apelima za institucionalno reagovanje. SafeJournalists mreža je 14. oktobra osudila prijavljeno policijsko nasilje nad novinarima/kama i, zajedno sa partnerskim organizacijama, uputila otvoreno pismo najvišim institucijama Albanije, zahtijevajući nezavisne istrage, preventivne mjere i parlamentarni nadzor.
Nakon novih incidenata, mreža je u saopštenju od 18. oktobra izrazila ozbiljnu zabrinutost zbog propusta u nadzoru nad radom policije i izostanka odgovornosti. Ova zabrinutost je u međuvremenu izazvala i širu međunarodnu reakciju. Dana 22. oktobra, vodeće međunarodne i evropske organizacije za slobodu medija i ljudska prava pridružile su se albanskim i regionalnim organizacijama u zajedničkom apelu, zahtevajući nezavisne istrage, institucionalnu odgovornost i konkretne mjere za zaštitu osnovnih prava i građanskih sloboda u Albaniji.
Uprkos ponovljenim apelima nacionalnih, regionalnih i vodećih međunarodnih organizacija, nadležni organi Albanije još nisu pružili suštinski odgovor niti informacije o mjerama preduzetim radi istrage prijavljenih kršenja prava i sprječavanja njihovog ponavljanja. Činjenica da je još jedan novinar povrijeđen samo dva dana nakon posljednjeg zajedničkog apela dodatno ukazuje na hitnost konkretnog institucionalnog djelovanja i utvrđivanja odgovornosti.
SafeJournalists mreža poziva albansku državnu policiju i Ministarstvo unutrašnjih poslova da bez odlaganja razjasne okolnosti pod kojima je Klevin Muka povrijeđen, identifikuju policijske službenike i jedinice uključene u incident, sačuvaju relevantne dokaze i sprovedu djelotvorne mjere zaštite novinara i novinarki tokom policijskih intervencija. Agencija za policijski nadzor (AMP) i nadležna tužilaštva moraju da obezbijede hitne, nezavisne i djelotvorne istrage navoda o nezakonitoj ili nesrazmernoj upotrebi sile, uključujući i moguće propuste u nadzoru nad radom policije, dok nadležni zdravstveni organi moraju da razjasne navode o izostanku medicinske pomoći. Nadležni organi takođe moraju transparentno da informišu javnost o mjerama preduzetim povodom prethodnih incidenata i objasne na koji način će sprečiti nova kršenja prava.
Zaštita novinara i novinarki tokom demonstracija predstavlja osnovnu obavezu države. Novinarima i novinarkama mora biti omogućeno da slobodno i bezbjedno izvještavaju, uključujući i situacije u kojima dokumentuju postupanje policije.
SafeJournalists mreža izražava solidarnost sa Klevinom Mukom i svim novinarima/kama i medijskim radnicima/cama pogođenim incidentima tokom protesta i nastaviće da prati postupanje nadležnih organa.
Priština – Skoplje – Sarajevo – Zagreb – Beograd – Podgorica – Tirana, 24. oktobar 2026.
Udruženje novinara Albanije
Udruženje novinara Kosova
Udruženje novinara Makedonije
Udruženje BH novinari
Hrvatsko novinarsko društvo
Nezavisno udruženje novinara Srbije
Sindikat medija Crne Gore
